Özne Yüklem İlişkisi 4. Sınıf Özne ve Yüklem Nasıl Bulunur?

Özne ve Yüklem Etkinlik

Adı – Soyadı:                                           

 27.11.2017

 

4.SINIF TÜRKÇE CÜMLENİN ÖĞELERİ (ÖZNE ve YÜKLEM)

 

NOT 1: Bir cümlede yapılan iş varsa, cümlenin yüklemine “kim?” sorusunu sormak, özneyi bulmamızı sağlar. Örneğin;

  • Babam, sabah saatlerinde işe gider.

          Ö                                          Y

Cümlede görüldüğü gibi yapılan iş, işe gitmektir. “İşe giden kim?” sorusunun cevabı ise “Babam” kelimesidir. Öyleyse; babam kelimesi cümlenin öznesidir.


NOT 2: Bir cümlede yapılan iş yoksa, cümlenin yüklemine “Olan ne?” sorusunu sormak, özneyi bulmamızı sağlar. Örneğin;

  • Masanın üzerindeki tepside meyve vardı.

                                                     Ö    Y

Cümlede görüldüğü gibi yapılan iş yoktur. “vardı” kelimesi yüklemdir. Yükleme “Olan ne?” sorusunu sorarsak, “meyve” cevabını alırız. Öyleyse; meyve kelimesi cümlenin öznesidir.

 

NOT 3: Bazı cümlelerde, yapılan işi yapan kişi yada kişiler bellidir ancak cümlede gözükmez. Bu öznelere gizli özne denir. Örneğin;

  • Yarın akşam bize yemeğe gelecek.

                                                  Y

Cümlede görüldüğü gibi yapılan iş, gelmektir. “Kim gelecek?” sorusunu sorduğumuzda ise “O” cevabını alırız. Öyleyse; “o” cümlenin gizli öznesidir.

 

ETKİNLİK

Aşağıdaki cümlelerde yapılan işi (yüklem) ve işi yapanı (özne) bulup altlarını çizin ve altlarına Ö ve Y harflerini yazın.

 

* Akşam akşam sinirlendirdi hepimizi Faruk.

* Eşyalarını toplayıp sessizce gitti Kemal dayı.

* Hamal, eşyaları yavaşça yere bırakıp terini sildi.

* Nazan teyze, pazardan meyve ve sebze satın aldı.

* Uçmak için çırpınıyordu yaralı kuş.

* Havlıyordu çaresizce cılız köpek.

* Çocukların hepsini susturdu Polat abim.

* Hayallere dalıp gitti küçük çocuk.

* Otobüs, uzun bir yolculuğun ardından İzmir’e vardı.

* Bu iş, iyi bir ustalık ister.

* Bakkalda ekmek ve yumurta yoktu.

* Denizin üstünde martılar dizi diziydi.

* Babasının fotoğrafı duvarda asılıydı.

* Arabanın içinde küçük bir çocuk vardı.

* Şişman adam, şaşkınlıkla etrafa bakıyordu.

* Yolun ortasındaki çukur çok derindi.

 

1 – Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gizli özne vardır?

A) Akif, hastalanınca okula gelemedi.

B) Havalar bu sene güzel gidiyor.

C) Teyzemleri dün ziyarete gittik.

D) Yarın İsmail amcam ameliyat olacak.

BENZER YAZILAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.